Jammer: de zwembroek voor baantjes
Een jammer is een aansluitende zwembroek die tot boven de knie loopt. Hij combineert de lage waterweerstand van een zwemslip met de bedekking van een short, en is daarmee het standaardmodel geworden voor iedereen die serieus baantjes trekt.
Waarom een jammer sneller is dan een short
Weerstand in het water komt voor een deel uit wrijving langs het oppervlak en voor een groot deel uit het water dat je meesleept. Een board short met een wijde pijp vormt bij elke beenslag een zak die zich vult; die massa moet mee. Een jammer sluit rondom aan, zodat er geen water tussen stof en huid stroomt. Bovendien heeft gladde zwemstof minder wrijving dan huid — de reden waarom wedstrijdzwemmers kniepakken dragen.
| Model | Weerstand | Bedekking bovenbeen | Droogtijd |
|---|---|---|---|
| Zwemslip | Laagst | Geen | 1-2 uur |
| Jammer | Vrijwel gelijk aan slip | Tot boven de knie | 2-3 uur |
| Trunk | Gemiddeld | 10-20 cm | 2-4 uur |
| Board short | Hoogst | Tot of over de knie | 4-8 uur |
Het model past bovendien binnen het wedstrijdreglement, dat voorschrijft dat een herenbroek van navel tot maximaal de knie loopt. Wil je in wedstrijden starten, dan gelden aanvullende eisen; zie wedstrijdzwembroek.
Maat: strak, maar niet knellend
Een jammer hoort aan te sluiten over de hele lengte. Zit hij te ruim, dan kruipt de pijp omhoog en vangt hij water; te strak snijdt de pijpzoom in het bovenbeen. Controleer drie punten:
- Taille — het koord hoort alleen voor de zekerheid te zijn, niet om de broek op te houden. Kun je de band meer dan drie centimeter van je huid trekken, dan is de maat te groot.
- Pijpzoom — één vinger past eronder. Blijft er na dertig seconden een diepe afdruk staan, dan is hij te strak.
- Kruis — hurk diep door de knieën. Trekt de broek in het kruis, dan is de lijflengte te kort en heb je een maat groter nodig.
Sportmerken vallen doorgaans een tot twee maten kleiner uit dan confectie. Meet je taille en gebruik de tabel van het merk; de omrekening tussen EU-, UK- en US-maten staat in de zwempak maattabel.
Dat hoort. In het water zet de stof iets uit en na twee zwembeurten voelt hij aanzienlijk soepeler. Koop daarom niet direct een maat groter op basis van de eerste keer aantrekken thuis.
Stof: hier zit het verschil in levensduur
| Stof | Gaat mee | Voelt | Prijs |
|---|---|---|---|
| Polyamide + 18% elastaan | 3-6 maanden | Zacht, veel rek | € 20-35 |
| Polyester + 8% elastaan | 12-24 maanden | Steviger, mat | € 35-60 |
| PBT of PBT-mengsel | 2-3 jaar | Stug, veert terug | € 35-70 |
Voor wekelijks trainen is polyester of PBT de enige verstandige keuze: de prijs per zwembeurt ligt drie tot vier keer lager. De uitleg over de vezels staat in polyester versus polyamide en PBT: rek zonder elastaan; hoe je het op het waslabel herkent in chloorbestendig zwempak herkennen.
Details die het draagcomfort bepalen
- Plat gestikte of gelaste naden — een dikke naad in de liesplooi schuurt binnen twintig minuten.
- Koord in een tunnel — een los rond koord drukt in de buik bij het afzetten van de kant.
- Siliconen randje in de pijpzoom — voorkomt opkruipen; niet elk model heeft het.
- Geen binnennet — jammers hebben doorgaans geen net, want de broek sluit zelf al aan.
Onderhoud
Spoel de jammer direct na de training in koud water uit, ook in de doucheruimte van het zwembad. Chloor die opdroogt in de vezel blijft doorwerken. Leg de broek plat te drogen, niet op de verwarming en niet in de zon; warmte en UV breken elastaan af. De stappen staan in zwempak wassen en zwempak drogen.
Twee broeken die om en om volledig doordrogen, gaan samen ruim twee keer zo lang mee als één broek die permanent vochtig is. Dat is de goedkoopste manier om je kosten per zwembeurt te halveren; zie levensduur van een zwempak.
Waar een jammer vandaan komt
Het model dankt zijn naam aan het Engelse "jammers", een term uit het wedstrijdzwemmen voor de lange, aansluitende broek die zwemmers gingen dragen toen de reglementen kortere polyurethaanpakken verboden. Sindsdien is het model doorgeschoven naar training en recreatief zwemmen, waar het inmiddels de standaard is voor iedereen die meer dan een paar baantjes trekt. In Nederlandse zwembaden zie je het model vrijwel uitsluitend bij banenzwemmers; op het strand blijft de board short domineren.
Jammer of zwemslip
Beide zijn geschikt voor baantjes en het verschil in weerstand is verwaarloosbaar. De keuze gaat over drie andere dingen.
| Punt | Jammer | Zwemslip |
|---|---|---|
| Bedekking | Tot boven de knie | Tot de lies |
| Schuren tussen de benen | Voorkomen door de stof | Mogelijk bij lange sessies |
| Droogtijd | 2-3 uur | 1-2 uur |
| Prijs | € 25-70 | € 15-45 |
| Stof per broek | Meer; iets duurder per stuk | Minder |
| Compressie op de bovenbenen | Ja | Nee |
Voor wie meerdere kilometers per week zwemt, is de jammer om praktische redenen het meest gekozen: geen schuren, compressie op de dijen en dezelfde snelheid. Wie kort en intensief traint of vooral op prijs let, komt met een slip even ver.
Compressie: wat je er wel en niet van merkt
Een trainingsjammer geeft lichte compressie op de bovenbeenspieren. Dat voelt stevig aan en houdt de spieren bij elkaar, maar het is geen wedstrijdcompressie: die zit een tot twee maten strakker en is gemaakt voor tien tot vijftien starts. Verwacht dus geen meetbare snelheidswinst van een trainingsjammer — wat je wel merkt, is dat er niets beweegt of verschuift tijdens een uur zwemmen. Wil je wél maximale compressie voor wedstrijden, dan gelden aparte regels; zie wedstrijdzwembroek.
Wanneer je twee jammers wilt
Zwem je drie of vier keer per week, dan is een tweede broek geen luxe maar de goedkoopste manier om je kosten per zwembeurt te verlagen. Een broek die 48 uur volledig kan doordrogen, verliest zijn spanning aanzienlijk trager dan een broek die permanent vochtig in de tas ligt. In de praktijk gaan twee broeken samen ruim twee keer zo lang mee als één. De rekensom staat in goedkoop of duur; welke stoffen in chloor het langst meegaan, in chloorbestendig zwempak herkennen.
Gericht zoeken
Zoek op "jammer" plus de stof. Termen als Endurance, MaxLife, Durafast of Aqualast duiden op chloorbestendige weefsels.
Jammers bekijken PBT-modellen vergelijken
Partnerlinks: wij ontvangen commissie bij een aankoop, jij betaalt niets extra. Zie de affiliate disclaimer.
Veelgestelde vragen
Wat is een jammer zwembroek?
Een aansluitende zwembroek die van de taille tot net boven de knie loopt. Hij sleept geen water mee zoals een board short en geeft daarmee vrijwel dezelfde lage weerstand als een zwemslip, maar met bedekking van het bovenbeen. Het model past binnen het wedstrijdreglement voor heren.
Moet een jammer strak zitten?
Ja, over de hele lengte. Een te ruime jammer kruipt omhoog en vangt water bij elke beenslag. Onder de pijpzoom hoort één vinger te passen, en de tailleband mag je niet meer dan drie centimeter van je huid kunnen trekken. Een nieuwe jammer voelt altijd strak en wordt na twee zwembeurten soepeler.
Hoelang gaat een jammer mee?
Bij tweemaal per week zwemmen in chloor: drie tot zes maanden voor polyamide met veel elastaan, twaalf tot vierentwintig maanden voor polyester en twee tot drie jaar voor PBT. Direct uitspoelen in koud water en twee broeken afwisselen verlengt die termijnen aanzienlijk.